Zagrożenie życia? Dzwoń pod 112 albo 999. W kryzysie psychicznym całą dobę:800 70 2222 lub 116 123.
Psychiatra bez skierowania
Do psychiatry na NFZ nie potrzebujesz skierowania. Szukaj poradni zdrowia psychicznego (tak nazywa się przychodnia psychiatryczna) z umową z NFZ.
Psychiatra jest lekarzem: ocenia objawy, stawia rozpoznanie, może przepisać leki i wystawić zwolnienie lekarskie.
- Jak długo czeka się w poradniach zdrowia psychicznego (średni czas oczekiwania i liczba osób w kolejce), sprawdzisz w wyszukiwarce Terminy leczenia NFZ albo w zakładce Terminy NFZ w mapteczce. Termin potwierdzisz w rejestracji.
Psycholog bez skierowania
Od 17 września 2025 roku dorosły nie potrzebuje skierowania do psychologa na NFZ. Ta zasada dotyczy placówek, które mają umowę z NFZ na świadczenia psychologiczne.
Psycholog nie jest lekarzem i nie przepisuje leków. Pomaga zrozumieć, co się z Tobą dzieje, i podpowiada, jak sobie z tym radzić.
- Wcześniej do psychologa kierował lekarz. Jeśli rejestracja prosi o skierowanie, powiedz, że od 17.09.2025 nie jest potrzebne, i zapytaj, czy placówka ma umowę z NFZ na świadczenia psychologa.
Centrum zdrowia psychicznego: pomoc bez zapisów
W wielu miejscach działają centra zdrowia psychicznego (CZP) dla dorosłych. Nie potrzebujesz skierowania ani wcześniejszego umawiania się.
Pierwszym krokiem jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, czynny co najmniej od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 18:00. Porozmawiasz tam ze specjalistą, który oceni, jakiej pomocy potrzebujesz, i zaplanuje dalsze wsparcie.
Do końca 2026 roku zasady programu pilotażowego przewidują, że w pilnych sprawach pomoc zaczyna się najpóźniej w ciągu 72 godzin od zgłoszenia.
Znajdź centrum dla swojego miejsca zamieszkania
Centrum zajmuje się dorosłymi, którzy mieszkają na jego terenie, więc szukaj CZP dla swojego miejsca zamieszkania. Listę centrów z adresami, telefonami i obsługiwanym obszarem publikuje Ministerstwo Zdrowia na gov.pl (Centra zdrowia psychicznego). Możesz też zapytać w Telefonicznej Informacji Pacjenta: 800 190 590, całą dobę.
Centra nie działają jeszcze w całym kraju. Od 2027 roku opieka w CZP stanie się stałym świadczeniem NFZ, a pełne pokrycie kraju planowane jest do 2029 roku. Jeśli w Twojej okolicy nie ma centrum, zgłoś się do poradni zdrowia psychicznego.
Dziecko lub nastolatek: trzy poziomy pomocy
Dla dzieci i młodzieży NFZ ma osobny system:
- I poziom: ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej. Bez skierowania. Dla osób do 18 lat, a jeśli nadal uczą się w szkole, do 21 lat.
- II poziom: poradnia zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży. Bez skierowania.
- III poziom: szpitalny oddział psychiatryczny dla dzieci i młodzieży. Potrzebne jest skierowanie, chyba że zagrożone jest życie.
Osoba niepełnoletnia potrzebuje zgody rodzica lub opiekuna.
- Listę ośrodków i poradni dla dzieci i młodzieży znajdziesz na stronie NFZ w części o ochronie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.
Gdy jest bardzo źle, nie czekaj na wizytę
Jeśli ktoś jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, myśli o odebraniu sobie życia albo próbował to zrobić, dzwoń pod 112 lub 999. Możesz też pojechać na izbę przyjęć szpitala z oddziałem psychiatrycznym. W nagłej sytuacji szpital może przyjąć Cię bez skierowania, za Twoją pisemną zgodą.
Bezpłatne wsparcie przez telefon, całą dobę: 800 70 2222 (Centrum Wsparcia dla dorosłych), 116 123 (dorośli w kryzysie emocjonalnym) i 116 111 (dzieci i młodzież).
Co powiedzieć
- Chcę zapisać się na pierwszą wizytę do psychiatry na NFZ. Nie mam skierowania, bo do psychiatry nie jest potrzebne.
- Chcę umówić się do psychologa na NFZ. Od 17 września 2025 roku dorośli nie potrzebują do niego skierowania. Czy macie umowę z NFZ na świadczenia psychologa?
- Dzwonię do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego. Mieszkam w [miejscowość] i od [od kiedy] [opis trudności, np. prawie nie śpię i nie mam siły wstać z łóżka]. Potrzebuję pomocy.
- Moje dziecko ma [wiek] lat i od [od kiedy] [co się dzieje]. Chcę umówić je do ośrodka środowiskowej opieki psychologicznej.
- Mój stan się pogorszył i nie mogę czekać na zwykły termin. Czy możecie przyjąć mnie pilnie?
O co zapytać
- Co mogą oznaczać moje objawy i jakie są możliwości leczenia?
- Czy potrzebuję leków, terapii, czy jednego i drugiego?
- Po jakim czasie lek powinien zacząć działać i na jakie działania niepożądane mam uważać?
- Jak często będziemy się spotykać i ile może potrwać terapia?
- Gdzie szukać pomocy, jeśli poczuję się gorzej między wizytami?
- Czy potrzebuję zwolnienia z pracy na czas leczenia?
Co zabrać
- Dokument z numerem PESEL
- Lista leków, które bierzesz, z dawkami
- Wypisy ze szpitala i dokumentacja z wcześniejszego leczenia, jeśli je masz
- Notatki o samopoczuciu: od kiedy trwają trudności, co je nasila, jak śpisz (pomoże raport przed wizytą)
Źródła
- Kto i kiedy nie potrzebuje skierowania (pacjent.gov.pl)
- Specjaliści dostępni bez skierowania od 17 września 2025 r. (Rzecznik Praw Pacjenta)
- Centra zdrowia psychicznego (Ministerstwo Zdrowia)
- Centra zdrowia psychicznego: zmiany (pacjent.gov.pl)
- Ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży (NFZ)
- Leczenie psychiatryczne dzieci i młodzieży (pacjent.gov.pl)
Sprawdzone w oficjalnych źródłach 31 października 2026. Przepisy i zasady NFZ się zmieniają: jeśli placówka mówi co innego, rozstrzyga aktualna informacja NFZ. mapteczka nie zastępuje lekarza.